Kamu görevlilerinde sendika aidatı brüt gelire tüzükteki oran uygulanarak hesaplanır; alt ve üst sınır kanunla belirlidir. İşçi sendikalarında tutarı genel kurul belirler.
Kısa cevap: Kamu görevlilerinde (4688 sayılı Kanun) aylık sendika aidatı, görevlinin kadro veya pozisyonuna bağlı her ay düzenli ödenen ve damga vergisine tâbi aylık brüt gelirleri toplamına, sendika tüzüğündeki oranın uygulanmasıyla hesaplanır. Tutar, 15. derecenin 1. kademesinden aylık alan Devlet memurunun aynı brüt gelirinin binde dördünden az, otuzda birinden fazla olamaz. İşçi sendikalarında (6356 sayılı Kanun) tutarı tüzükteki usule göre genel kurul belirler.
Kamu görevlileri: formül
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 25. maddesine göre:
- Matrah: kadro/pozisyona bağlı, her ay mutat ödenen, damga vergisine tâbi aylık brüt gelirler toplamı.
- Oran: sendika tüzüğünde yazan oran.
- Aidat = Matrah × Tüzük oranı
- Alt sınır: 15/1 memurun aynı kapsamdaki brüt gelirinin binde 4'ü.
- Üst sınır: 15/1 memurun aynı kapsamdaki brüt gelirinin otuzda biri.
Hesaplanan tutar alt sınırın altında kalırsa alt sınır, üst sınırı aşarsa üst sınır uygulanır. Sınırlar memur maaş katsayısı değiştikçe (genellikle Ocak ve Temmuz) güncellenir; bu yüzden aidat tutarı yılda iki kez değişebilir.
Örnek (rakamlar temsilîdir)
Tüzük oranı binde 5 olsun. Bir görevlinin aylık brüt gelirleri toplamı B ise aidat B × 0,005 olur. Ardından sonuç, 15/1 memurunun brüt gelirinin binde 4'ü ile otuzda biri arasında mı diye kontrol edilir. Güncel 15/1 brüt tutarını bordronuzdan veya kurumunuzun maaş biriminden öğrenebilirsiniz.
Kanun ayrıca ne diyor?
- Tüzüğe, üyelik ödentisi dışında her ne ad altında olursa olsun üyelerden başka kesinti yapılmasını öngören hüküm konulamaz.
- Konfederasyona ödenecek pay, sendikaların ödenti tutarlarının yüzde beşinden aşağı olmamak üzere konfederasyon genel kurulunca belirlenir.
İşçi sendikaları (6356 sayılı Kanun)
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 18. maddesine göre üyelik aidatının miktarı, tüzükte belirtilen usul ve esaslara göre genel kurul tarafından belirlenir. Uygulamada sabit tutar ya da ücretin belli bir oranı (örneğin günlük ücret üzerinden) olarak belirlenebilir.
Sendika tarafında hesap nasıl kolaylaşır?
Binlerce üyede aidatları elle hesaplamak yerine, kurumların gönderdiği kesinti listelerini üye kayıtlarıyla eşleştirmek gerekir. KBS kesinti listesi ve aidat eşleştirme yazımızda bu adımları anlattık. SendikaPro, kesinti listelerini içeri alır, eşleşmeyen ve eksik kesilen üyeleri ayrı listeler.
Sık sorulan sorular
Sendika aidatı ne kadar?
Tek bir tutar yoktur; üyenin brüt gelirine ve sendikanın tüzüğündeki orana göre değişir. Kanun yalnızca alt ve üst sınırı belirler.
Aidat neden yılda iki kez değişiyor?
Matrah ve sınırlar memur maaşlarına bağlı olduğu için maaş katsayıları güncellendiğinde aidat da değişir.
Sendika aidat dışında kesinti yapabilir mi?
Hayır. 4688'e göre tüzüğe üyelik ödentisi dışında kesinti öngören hüküm konulamaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel mevzuat ve sendikanızın tüzüğü esas alınmalıdır.
